Blace dzamijaUpoznat ćemo vas s jednim potpuno zaboravljenim spomenikom, ostacima jedne skromne građevine. Danas nije džamija, a nekada je bila. Pravno nije spomenik, a faktički jeste. Možda će u budućnosti biti arheološki lokalitet, kada zaživi osmanska arheologija.

Naselje Blaca se nalazi na južnom dijelu planine Bjelašnice, na samom rubu kanjona Rakitnice. Naselje je danas bez stanovnika. Postoje samo ostaci nekadašnjih objekata, većinom su to kameni zidovi. U blizini se nalazi najviše bjelašničko jezero, zvano Blatačko.

Od ostataka na tom mjestu izdvajaju se ostaci objekta većih dimenzija od ostalih i malo drugačijih karakteristika. Bez sumnje se radi o ostacima nekadašnje džamije. Na objektu su još uvijek vidljivi osnovni elementi džamijskog enterijera i eksterijera. Ostaci kamenih zidova visine od 1 do 2 metra sa majstorski ozidanim ugaonim kamenjem, još bolje ozidanim okvirom za vrata. Primjetni su otvori za prozore, ostaci zidova munare kružne osnove, potpuno sačuvan lučni mihrab, prva stepenica na minberu (uzdignuto mjesto s kojeg se drži govor). Šteta što se nije sačuvao nadvratnik (kamen koji zatvara gornji dio ulaznih vrata) i nadprozornici. Vjerovatno su iskorišteni za neku kasniju gradnju. Ova građevina (danas njeni ostaci), kao i sve ostale predmodernističke građevine modernog doba, skladno je ukoponovana u kraški okoliš.

Blace 020Zapadni zid džamije sa ostacima munare

 

Blaca krstaceSrednjovjekovne krstače

Odlukom o proglašenju za nacionalni spomenik Kulturni pejzaž Blatačko jezero s dijelom kanjona rijeke Rakitnice, prahistorijskim grobnim gomilama, nekropolama sa stećcima i nišanima, naselje Blace[1], u kulturni pejzaž je uvršteno sedam nekropola stećaka, koje su postavljene na prahistorijske grobne gomile (grobovi), jedna lokacija s nišanima, Blatačko jezero i dio kanjona rijeke Rakitnice.

Na jednoj od lokacija sa stećcima koja se nalazi u pravoslavnom groblju, nalaze se dvije tzv. krstače, odnosno dva srednjovjekovna nadgrobna spomenika u obliku krsta/križa. Od svih nišana, samo je je jedan par još uvjek uspravan, iako malo nagnut, dok su ostali oboreni. Ispred ostataka džamije se nalazi još nekoliko mezara koji su ograđeni skromnijim santračama[2]. Jedan od nišana je sa tzv. ulemanskim turbanom. Nišani ispred ostataka džamije, kao i ostaci džamije, nisu obuhvaćeni pomenutom Odlukom o proglašenju nacionalnim spomenikom Kulturni pejzaž Blatačko jezero…, ali to ne umanjuje cjelokupnu vrijednost kulturnog pejzaža.

Blace jezeroBlatačko jezero

Na BhDOcumentary možete pročitati putopis iz Blaca s više detalja. Link.

Fotogalerija.

Izvor: BhDOCumentary


[1]Odluka br. 02-2-40/09-52, 9. septembra 2009.g., dostupan na linku: http://kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3267

[2]Santrače su oklesani ili neoklesani kamenovi kojima je ograđen (označen) grob/mezar. Nekada je to obično kamenje koje je samo poredano, a nekada su to fino oklesani kameni blokovi, pa čak i povezani željeznim vezama zaljevenim olovom. Nekada na mezaru nedostaju oba nišana, tako da je uz pomoć santrača moguće prepoznati gdje je bio mezar. Prostor unutar santrača, odnosno grob, obično je udubljen.

BhDOCumentary je registrovana elektronska serijska publikacija i ima dodjeljen ISSN broj 2303-615X